Pm Kisan : पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचा 21 वा हप्ता देशभरातील पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाला असला, तरी महाराष्ट्रातील अनेक शेतकरी मात्र या हप्त्यापासून वंचित राहिले आहेत. विविध सामाजिक माध्यमांवर आणि अधिकृत पोर्टलवर शेतकऱ्यांच्या मोठ्या प्रमाणात तक्रारी, प्रश्न आणि नाराजीचे स्वर उमटताना दिसत आहेत.
या टप्प्यात राज्यातील तब्बल 2,48,32 शेतकरी हप्त्यापासून वंचित राहिल्याची अधिकृत आकडेवारी समोर आली आहे. या कारणास्तव, पीएम किसान लाभार्थ्यांची संख्या आणखी घटल्याचे चित्र स्पष्ट दिसत आहे.
देशभरातील वितरण — 9 कोटींपेक्षा अधिक शेतकऱ्यांना लाभ
पीएम किसान सन्मान निधी योजनेअंतर्गत 21 व्या हप्त्यात
18 हजार कोटी रुपयांचा निधी थेट लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा करण्यात आला.
देशातील 9 कोटींहून अधिक शेतकऱ्यांनी या रकमेचा लाभ घेतला.
पात्र लाभार्थ्यांची पडताळणी, आधार लिंकिंग, जमीन नोंदी आणि ई-केवायसी या सर्व गोष्टींची पूर्तता झालेल्या शेतकऱ्यांनाच हप्ता प्राप्त झाला.
महाराष्ट्रात काय घडलं? – संख्या का घटली?
महाराष्ट्रात गेल्या काही महिन्यांत मोठ्या प्रमाणावर जिवंत सातबारा मोहीम, वारस नोंदी, चुकीच्या नोंदी दुरुस्त करणे आणि अपात्र लाभार्थ्यांची छाननी सुरू होती. अनेकांचे अर्ज मंजुरीच्या प्रतीक्षेत होते, तर काहींचे पुनर्पडताळणीसाठी प्रलंबित होते.
याआधीच्या 20 व्या हप्त्यात राज्यातील
92,89,273 शेतकऱ्यांना निधी मिळाला होता.
तर आता 21 व्या हप्त्यात ही संख्या घटून झाली —
90,41,241 लाभार्थी.
यातून स्पष्ट होते की, या दोन्ही हप्त्यांच्या दरम्यान
2,48,32 शेतकरी अपात्र ठरवण्यात आले.
अपात्र ठरण्यामागील प्रमुख कारणे
सरकारच्या पडताळणी मोहिमेत अनेक अनियमितता समोर आल्या. त्यातील काही सामान्य कारणे पुढीलप्रमाणे—
1. एका कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त सदस्यांचा लाभ
पती-पत्नी किंवा 18 वर्षांखालील मुलांच्या नावाने स्वतंत्रपणे केलेले अर्ज अपात्र ठरवण्यात आले.
2. जमीन नोंदीतील विसंगती
- स्वतःच्या नावावर जमीन नसणे
- सातबारा उताऱ्यावर चुकीची नोंद
- ताब्याचे बदल पूर्ण न करणे
3. मयत लाभार्थ्यांची नावे वजा करणे
4. जमीन विक्री करूनही नोंदी न सुधारणे
5. अपूर्ण किंवा न झालेले ई-केवायसी
शोध मोहिमेत अशा अनेक अनियमित नोंदी समोर येताच संबंधित लाभार्थ्यांना योजनेतून वगळण्यात आले.
आता पुढे काय? – नमो शेतकरी योजनेवर याचा परिणाम
पीएम किसानचा 21 वा हप्ता वितरित झाल्यानंतर पुढे नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचा पुढील हप्ता जारी करण्यात येईल.
महत्त्वाचे म्हणजे, नमो शेतकरीचा हप्ता देखील PM Kisan च्या पात्र लाभार्थ्यांच्या यादीनुसारच वितरित होतो.
म्हणून ज्यांची नावे पीएम किसानमधून वगळली गेली आहेत, त्यांना नमो शेतकरीच्या हप्त्यातही निधी मिळण्याची शक्यता कमी आहे.
त्यामुळे लाभार्थ्यांची संख्या आणखी घटते का, हे आगामी वितरणात स्पष्ट होईल.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
जर तुमच्या खात्यात 21 वा हप्ता आला नसेल, तर खालील गोष्टी तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे—
- PM Kisan पोर्टलवर लाभार्थी स्थिती तपासा
- आधार आणि बँक खात्याची लिंकिंग स्थिती पडताळा
- e-KYC पूर्ण आहे का तपासा
- सातबारा उताऱ्यावर तुमचे नाव योग्यरीत्या नोंदले आहे का याची खात्री करा
- कोणतीही चूक असल्यास तहसील कार्यालय / कृषि विभाग येथे त्वरित सुधारणा करा
सारांश
पीएम किसान सन्मान निधी योजनेच्या या टप्प्यात महाराष्ट्रातील 2.48 लाखांहून अधिक शेतकऱ्यांना वगळण्यात आल्याने ग्रामीण भागात नाराजीची भावना वाढली आहे. पडताळणीच्या कठोर प्रक्रियेने काही पात्र शेतकरीही तांत्रिक किंवा नोंदीतील त्रुटींमुळे हप्त्यापासून वंचित राहिले असण्याची शक्यता आहे.
पुढील हप्त्यात आपले नाव समाविष्ट व्हावे यासाठी शेतकऱ्यांनी आवश्यक दुरुस्ती आणि e-KYC वेळेत पूर्ण करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
