नाशिक/पुणे: नाशिकला आपण ‘कांद्याचं माहेरघर’ किंवा ‘कांद्याचा आगार’ म्हणतो. पण याच माहेरघरात कांद्याची शेती आता परवडेनाशी झाली आहे का? सध्याची परिस्थिती बघून तरी असंच वाटतंय. नाशिकपासून जुन्नरपर्यंतचा कांदा उत्पादक शेतकरी सध्या मोठ्या संकटात सापडला आहे. निसर्गाचा लहरीपणा आणि बाजारातील पडलेले भाव यामुळे बळीराजा हवालदिल झालाय.
नेमकं काय घडतंय शेताच्या बांधावर? जाणून घेऊया सविस्तर.
कांद्याच्या आगाराला घरघर?
तुम्हाला वाचून धक्का बसेल, पण नाशिक जिल्ह्यात यंदा कांदा लागवडीत तब्बल ६० हजार हेक्टरची घट झाली आहे. जो जिल्हा देशाला कांदा पुरवतो, तिथलाच शेतकरी आता कांद्याकडे पाठ फिरवून दुसऱ्या पिकांकडे वळू लागलाय. याचं मुख्य कारण म्हणजे हातात पडणारा पैसा. बाजारात कांद्याला १००० ते १२०० रुपये भाव मिळतोय. लागवडीचा खर्चही निघत नसल्याने शेतकऱ्यांवर अक्षरशः उपासमारीची वेळ आली आहे, अशी खंत चांदवड येथील स्थानिक नेत्यांनी आणि शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.
ढगाळ वातावरण आणि खर्चाचा बोजा
तिकडे जुन्नर आणि आळेफाटा परिसरातही चित्र काही वेगळं नाही. गेल्या आठ दिवसांपासून आकाशात ढग दाटून आलेत. हे ढगाळ वातावरण पिकासाठी घातक ठरतंय.
- रोगांचा हल्ला: ढगाळ हवेमुळे कांद्यावर ‘करपा’ आणि ‘मावा’ यांसारख्या रोगांचा प्रादुर्भाव वाढलाय. कांद्याची कोवळी रोपं पिवळी पडू लागली आहेत.
- वाढता खर्च: आधीच बियाण्यांचा तुटवडा असल्याने शेतकऱ्यांनी चढ्या भावाने बियाणं विकत घेतलं. आता पीक वाचवण्यासाठी महागडी औषध फवारणी करावी लागतेय. त्यामुळे भांडवली खर्च आवाक्याबाहेर गेलाय.
पाण्याची भीती आणि निसर्गाचा खेळ
पुढील काळात पाणी कमी पडेल या भीतीने अनेक शेतकऱ्यांनी उन्हाळी कांद्याची लागवड लवकर उरकून घेतली. रब्बी हंगामात गहू आणि हरभऱ्यासोबत कांदा लावला खरा, पण आता झालेल्या अवकाळी पावसाने आणि काही ठिकाणी झालेल्या गारपिटीने होत्याचं नव्हतं केलंय. हातातोंडाशी आलेला घास निसर्ग हिरावून घेतोय की काय, अशी भीती आता वाटू लागली आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (थोडक्यात):
- मोठी घट: नाशिक जिल्ह्यात कांदा लागवड ६० हजार हेक्टरने कमी झाली.
- भाव गडगडले: सध्या कांद्याला फक्त १००० ते १२०० रुपये दर मिळत असल्याने शेतकरी अडचणीत.
- हवामान बदल: जुन्नर पट्ट्यात ढगाळ वातावरणामुळे फवारणीचा खर्च वाढला.
- रोगांचा प्रादुर्भाव: करपा आणि मावा रोगामुळे कांद्याची रोपं पिवळी पडली आहेत.
- दुहेरी संकट: आधी बियाणे महाग मिळाले आणि आता अवकाळीमुळे नुकसान होत आहे.
वाचकहो, तुमच्या भागात सध्या कांदा पिकाची परिस्थिती कशी आहे? आणि या परिस्थितीवर सरकारने तातडीने काय उपाययोजना कराव्यात असं तुम्हाला वाटतं? तुमचं मत खाली कमेंटमध्ये नक्की मांडा.
marathi bigg boss
सचिन पोपळघट गेल्या ८ वर्षांपासून कृषी अभ्यासक म्हणून कार्यरत असून, 'शेतकरी हाच खरा 'marathi bigg boss' या ध्येयाने मी काम करत आहे. तंत्रज्ञान आणि शेतीची सांगड घालून, सरकारी योजना व पीक विम्याची अचूक माहिती सोप्या भाषेत शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे हाच माझा उद्देश आहे. ८ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि जमिनीवरची माहिती यामुळे हजारो शेतकऱ्यांचा विश्वास सार्थ ठरवत आहे
