Pik Vima New Rules नुसार, आता विमा कंपन्यांनी नुकसान भरपाई देण्यास उशीर केल्यास शेतकऱ्यांना १२% व्याज मिळेल. जाणून घ्या नवीन नियम, वेळेचे बंधन आणि तक्रार निवारण प्रक्रिया.
नमस्कार शेतकरी मित्रांनो!
तुम्ही पीक विम्याची (Crop Insurance) वाट पाहत आहात का? दरवर्षीप्रमाणे यंदाही “पैसे कधी येणार?” हाच प्रश्न तुमच्या मनात आहे का? जर असे असेल, तर तुमच्यासाठी एक दिलासादायक बातमी आहे. Pik Vima New Rules (पीक विम्याचे नवीन नियम) आता लागू झाले आहेत आणि हे नियम शेतकऱ्यांच्या फायद्याचे आहेत.
जर विमा कंपनीने तुम्हाला नुकसान भरपाई देण्यास उशीर केला, तर त्यांना आता दंड भरावा लागणार आहे. नक्की काय आहेत हे नियम? चला सविस्तर जाणून घेऊया.
1. Pik Vima New Rules: १२% व्याजाचा नियम काय सांगतो?
आतापर्यंत विमा कंपन्या तांत्रिक कारणे सांगून शेतकऱ्यांचे पैसे अडवून ठेवत होत्या. पण आता शासनाने यामध्ये मोठा बदल केला आहे. खरीप २०२४ (Kharif 2024) हंगामापासून Pik Vima New Rules अधिक कडक करण्यात आले आहेत.
या नियमानुसार, जर विमा कंपनीने शेतकऱ्यांचे क्लेम (Claims) सेटल करण्यास विहित मुदतीपेक्षा जास्त वेळ लावला, तर त्यांना मुद्दलासोबत १२% दराने व्याज (12% Interest Penalty) शेतकऱ्याला द्यावे लागेल.
2. पैसे जमा करण्यासाठी किती दिवसांची मुदत आहे?
नवीन नियमावलीनुसार, वेळेचे बंधन (Strict Timeline) पाळणे कंपन्यांना बंधनकारक आहे.
- ज्या दिवशी राज्य सरकार त्यांचा विम्याचा हप्ता (Subsidy Share) कंपनीला देईल, किंवा
- ज्या दिवशी पीक कापणी प्रयोगाची (Yield Data) माहिती कंपनीला प्राप्त होईल.
यापैकी जे नंतर घडेल, तिथून पुढे १५ ते २१ दिवसांच्या आत शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात पैसे जमा होणे आवश्यक आहे. या २१ दिवसांच्या मुदतीनंतर एक दिवस जरी उशीर झाला, तरी त्या दिवसापासून व्याजाची गणना सुरू होईल.
3. उशीर झाल्यास दंड कोण भरनार? (Who Pays?)
बऱ्याचदा कंपन्या “सरकारने पैसे दिले नाहीत” असे सांगून हात वर करतात. पण Pik Vima New Rules मध्ये जबाबदारी निश्चित करण्यात आली आहे:
- विमा कंपनीची चूक असल्यास: जर उशीर कंपनीच्या स्तरावर (उदा. डेटा प्रोसेसिंगमध्ये उशीर) झाला असेल, तर १२% व्याज विमा कंपनीला स्वतःच्या खिशातून द्यावे लागेल.
- सरकारची चूक असल्यास: जर राज्य सरकारने अनुदानाचा हिस्सा वेळेत दिला नाही, तर सरकारलाही दंड भरावा लागेल. (हा दंड सहसा सिस्टीममध्ये जमा होतो आणि अप्रत्यक्षपणे सेटलमेंटला वेग येतो).
4. ‘ऑटो-कॅल्क्युलेशन’ (Auto-Calculation) मुळे पारदर्शकता
शेतकऱ्यांना व्याजाचा हिशोब करण्यासाठी सरकारी कचेऱ्यांमध्ये हेलपाटे मारण्याची गरज नाही. National Crop Insurance Portal (NCIP) वर आता ‘ऑटो-कॅल्क्युलेशन’ची सुविधा देण्यात आली आहे.
जसा उशीर होईल, तसे सिस्टीम आपोआप (Automatically) व्याजाची रक्कम मोजेल आणि ती देणे कंपनीला भाग पडेल.
5. Pik Vima New Rules नुसार तक्रार कशी करावी?
जर वरील नियम असूनही तुमचे पैसे वेळेवर आले नाहीत, तर तुम्ही काय करावे?
- तुमच्या जिल्ह्यातील जिल्हा तक्रार निवारण समिती (DGRC) कडे संपर्क साधा. या समितीचे अध्यक्ष जिल्हाधिकारी (Collector) असतात.
- तिथे लेखी तक्रार दाखल करा.
- तक्रार अर्जात स्पष्ट उल्लेख करा की, “Pik Vima New Rules आणि GR नुसार मला विम्याच्या रकमेसोबत १२% व्याज मिळावे.”
📌 महत्त्वाचे मुद्दे (Key Highlights):
- विषय: Pik Vima New Rules (पीक विमा नवीन नियम)
- फायदा: उशीर झाल्यास १२% व्याज.
- मुदत: माहिती मिळाल्यापासून १५ ते २१ दिवस.
- कारवाई: जिल्हाधिकारी स्तरावर तक्रार करता येते.
शेतकरी मित्रांनो, हे नवीन नियम तुमच्या हक्कासाठी आहेत. माहिती जास्तीत जास्त शेअर करा जेणेकरून कोणत्याही शेतकऱ्याचे नुकसान होणार नाही.
तुम्हाला काही प्रश्न आहेत का? तुमचे पीक विम्याचे पैसे अडकले आहेत का? खाली कमेंट बॉक्समध्ये आम्हाला नक्की सांगा. आम्ही तुमच्या शंकांचे निरसन करण्याचा प्रयत्न करू.
अतिवृष्टी नुकसान खूप झाले, विमा मिळणे आवश्यक आहे.