राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि तातडीची बातमी आहे. तुम्ही महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर ट्रॅक्टर, ठिबक सिंचन, फळबाग लागवड किंवा इतर कोणत्याही कृषी अवजारांसाठी अर्ज केला असेल आणि अनुदानाच्या प्रतीक्षेत असाल, तर ही माहिती तुमच्यासाठीच आहे. शासनाने अनुदानाच्या वितरणात १ एप्रिलपासून मोठा बदल केला असून, एका नव्या नियमाची सक्ती केली आहे. या नियमाची पूर्तता न केल्यास मंजूर झालेले अनुदानही तुमच्या खात्यात जमा होणार नाही.
नेमका हा नवा नियम काय आहे आणि अनुदानाचे पैसे वेळेवर मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी कोणती पावले उचलावीत, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
१ एप्रिलपासून महाडीबीटीचा नवा नियम काय?
आतापर्यंत महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलद्वारे मिळणारे अनुदान शेतकरी अर्जात जो बँक खाते क्रमांक (Account Number) आणि IFSC कोड द्यायचे, त्यावर जमा केले जात होते. मात्र, १ एप्रिलपासून शासनाने संपूर्ण राज्यासाठी ‘आधार आधारित पेमेंट प्रणाली’ (Aadhaar Based Payment System – ABPS) अनिवार्य केली आहे.
याचा सोपा अर्थ असा की, आता शासनाकडून अनुदानाचे पैसे तुमच्या बँक खात्यावर न पाठवता थेट तुमच्या ‘आधार कार्ड क्रमांकावर’ पाठवले जातील. तुमचे आधार कार्ड ज्या बँक खात्याशी अधिकृतपणे जोडलेले (NPCI Mapped) असेल, त्याच खात्यात अनुदानाची रक्कम आपोआप जमा होईल.
शासनाने हा बदल का केला?
- बोगसगिरीला आळा: अनेकदा एकाच व्यक्तीने वेगवेगळ्या बँक खात्यांची माहिती देऊन दुबार लाभ घेण्याचे प्रकार समोर आले आहेत. आधार लिंक केल्यामुळे बोगस लाभार्थ्यांना चाप बसेल.
- चुकून दुसऱ्याच्या खात्यात पैसे जाणे थांबेल: खाते क्रमांक किंवा IFSC कोडमध्ये एक जरी आकडा चुकला, तरी पैसे दुसऱ्याच्या खात्यात जमा व्हायचे किंवा ट्रान्झॅक्शन फेल व्हायचे. आता आधार क्रमांकामुळे पैसे थेट खऱ्या लाभार्थ्यालाच मिळतील.
- पारदर्शकता आणि वेग: ‘थेट लाभ हस्तांतरण’ (DBT) प्रक्रियेला गती मिळेल आणि प्रशासकीय अडथळे दूर होतील.
तुमचे अनुदानाचे पैसे अडकू नयेत म्हणून तातडीने काय करावे?
शेतकऱ्यांनी आपले मंजूर झालेले अनुदान कोणत्याही तांत्रिक अडचणीविना मिळवण्यासाठी खालील ३ कामे त्वरित करून घेणे आवश्यक आहे:
१. बँकेत जाऊन NPCI मॅपिंग करणे: फक्त बँक खात्याला आधार लिंक असणे पुरेसे नाही. शेतकऱ्यांनी आपल्या बँकेत जाऊन, “माझे खाते अनुदानासाठी NPCI (National Payments Corporation of India) शी लिंक करा” असा लेखी अर्ज (DBT Mandate Form) देणे सक्तीचे आहे.
२. घरबसल्या DBT स्टेटस तपासा: तुमचे बँक खाते NPCI शी मॅप आहे की नाही, हे तुम्ही UIDAI च्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन स्वतः तपासू शकता. तिथे ‘Check Aadhaar/Bank Seeding Status’ पर्यायावर क्लिक करा. तिथे ‘Active’ असा स्टेटस दिसणे गरजेचे आहे.
३. पोस्ट ऑफिसमध्ये नवीन खाते उघडणे (सर्वांत सोपा उपाय): अनेक राष्ट्रीयकृत बँकांमध्ये NPCI मॅपिंगसाठी सर्व्हर डाऊन असणे किंवा वेळ लागणे अशा अडचणी येतात. यावर सर्वात खात्रीशीर उपाय म्हणजे, जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन ‘इंडिया पोस्ट पेमेंट्स बँक’ (IPPB) मध्ये नवीन खाते उघडणे. पोस्टात खाते उघडतानाच ते थेट आधार आणि NPCI शी जोडले जाते. यामुळे अवघ्या ४८ तासांत तुमचे खाते महाडीबीटीचे (MahaDBT) अनुदान स्वीकारण्यासाठी तयार होते.
थोडक्यात: ट्रॅक्टर, रोटाव्हेटर किंवा ठिबकचे अनुदान मंजूर झाले असेल, तर आजच आपली बँक गाठा आणि NPCI मॅपिंगची खात्री करा. शासनाने अनुदान वितरणाची तयारी पूर्ण केली आहे, आता आपले बँक खाते अपडेट ठेवून ही रक्कम पदरात पाडून घेण्याची जबाबदारी शेतकऱ्यांची आहे.
marathi bigg boss
सचिन पोपळघट गेल्या ८ वर्षांपासून कृषी अभ्यासक म्हणून कार्यरत असून, 'शेतकरी हाच खरा 'marathi bigg boss' या ध्येयाने मी काम करत आहे. तंत्रज्ञान आणि शेतीची सांगड घालून, सरकारी योजना व पीक विम्याची अचूक माहिती सोप्या भाषेत शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे हाच माझा उद्देश आहे. ८ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि जमिनीवरची माहिती यामुळे हजारो शेतकऱ्यांचा विश्वास सार्थ ठरवत आहे
