सध्या छत्रपती संभाजीनगरसह संपूर्ण महाराष्ट्रात कडक उन्हाळा जाणवतोय. मे महिना आता अर्ध्यावर आलाय आणि साहजिकच सर्वांना वेध लागलेत ते पावसाचे. ‘आपल्याकडे पाऊस नक्की कधी सुरू होणार?’ हा प्रश्न आता सर्वसामान्यांपासून ते शेतकरी बांधवांपर्यंत सर्वांच्याच मनात आहे.
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) यंदाच्या पावसाळ्याबाबत काही महत्त्वाचे अंदाज नुकतेच जाहीर केले आहेत. हे अंदाज अतिशय सोप्या भाषेत आपण समजून घेऊया.
केरळमध्ये मान्सूनचे आगमन (monsoon in kerala 2026)
मान्सूनचा भारतातील अधिकृत प्रवास केरळमधून सुरू होतो. दरवर्षी साधारणपणे १ जूनला केरळमध्ये पाऊस सुरू होतो. पण हवामान खात्याच्या ताज्या माहितीनुसार, यंदा मान्सूनची वाटचाल थोडी वेगाने सुरू आहे.
- सध्याच्या अंदाजानुसार, मान्सून २७ मे च्या आसपास (यात ४ दिवस मागे-पुढे होऊ शकतात) केरळ किनारपट्टीवर दाखल होईल.
- त्यापूर्वी, २० मे पर्यंत मान्सून अंदमान आणि निकोबार बेटांवर पोहोचण्याची शक्यता आहे.
महाराष्ट्रात पाऊस कधी सुरू होणार? (Monsoon 2026 start date in Maharashtra)
केरळमध्ये मान्सून दाखल झाला की आपण महाराष्ट्रात तो कधी येणार याचे हिशेब मांडायला लागतो. साधारणतः केरळवरून महाराष्ट्रात पाऊस यायला ८ ते १० दिवसांचा कालावधी लागतो.
१. मुंबई आणि कोकणात पावसाची सुरुवात सर्वात आधी मान्सूनची एन्ट्री कोकण किनारपट्टीवर होते. हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार, यंदा १० ते १२ जूनच्या दरम्यान मुंबई आणि कोकणात मान्सून दाखल होईल.
२. मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भ मुंबईत पाऊस सुरू झाल्यानंतर तो हळूहळू घाटमाथा ओलांडून राज्याच्या आतल्या भागात सरकतो. त्यामुळे छत्रपती संभाजीनगर, पुणे, नाशिकसह संपूर्ण मराठवाडा आणि विदर्भात मान्सून पूर्णपणे सक्रिय व्हायला जूनचा तिसरा आठवडा (१५ ते २० जून) उजाडू शकतो.
यंदा पाऊस किती पडणार?
मान्सून लवकर येत असला तरी, यंदा पावसाच्या प्रमाणाबाबत थोडी सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे.
- हवामान विभाग आणि ‘स्कायमेट’च्या अंदाजानुसार, यावर्षी भारतात सरासरीपेक्षा थोडा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता आहे (साधारण ९२% ते ९४%).
- याचे मुख्य कारण म्हणजे ‘एल निनो’ (El Nino) चा प्रभाव. पावसाळ्याच्या दुसऱ्या टप्प्यात म्हणजेच ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात या एल निनोमुळे पावसाचे प्रमाण कमी राहू शकते.
शेतकरी बांधवांसाठी महत्त्वाची माहिती
सध्या राज्याच्या काही भागांत जो पाऊस पडतोय, तो मान्सूनचा पाऊस नसून मान्सूनपूर्व (वळवाचा) पाऊस आहे. यंदा पावसाचे प्रमाण कमी राहण्याचा अंदाज असल्याने, कृषी तज्ज्ञांनी एक महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. जोपर्यंत जमिनीत पुरेशी ओल जात नाही आणि मान्सूनचा पाऊस सलग सुरू होत नाही, तोपर्यंत पेरणीची घाई करू नये. दुबार पेरणीचे संकट टाळण्यासाठी हा संयम महत्त्वाचा आहे.
(टीप: ही माहिती आजच्या, १४ मे च्या हवामान अंदाजावर आधारित आहे. वाऱ्याचा वेग आणि निसर्गातील बदलांनुसार यात थोडे बदल होऊ शकतात. मान्सूनच्या प्रवासाबाबत जे काही नवीन अपडेट्स येतील, ते आम्ही तुमच्यापर्यंत पोहोचवत राहू.)
marathi bigg boss
सचिन पोपळघट गेल्या ८ वर्षांपासून कृषी अभ्यासक म्हणून कार्यरत असून, 'शेतकरी हाच खरा 'marathi bigg boss' या ध्येयाने मी काम करत आहे. तंत्रज्ञान आणि शेतीची सांगड घालून, सरकारी योजना व पीक विम्याची अचूक माहिती सोप्या भाषेत शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे हाच माझा उद्देश आहे. ८ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि जमिनीवरची माहिती यामुळे हजारो शेतकऱ्यांचा विश्वास सार्थ ठरवत आहे
