कांदा कापताना डोळ्यात पाणी येतंच, हे तर आपल्याला माहितीये. पण मित्रांनो, सध्या तो पिकवताना आणि विकतानाही बळीराजाच्या डोळ्यात पाणी आलंय. नाशिक आणि आजूबाजूच्या गावातला शेतकरी सध्या खूप मोठ्या संकटात सापडलाय.
नुकतंच नाशिकला साहित्य संमेलन झालं. तिथे मुख्यमंत्र्यांनी यावर काही गोष्टी बोलून दाखवल्या. पण खरंच आपल्या बळीराजाला यातून काही दिलासा मिळणार का? चला, यावर थोडी सविस्तर चर्चा करूया.
१. नाशिकमधील कांदा प्रश्नाचे मूळ आणि सद्यस्थिती
शेतकऱ्यांचे नुकसान आणि वाढता रोष
सध्या मार्केटमध्ये गेलात तर कांद्याचे भाव एकदम पडलेले दिसतील. पण शेतकऱ्याला तो पिकवण्यासाठी लागणारा खर्च मात्र दुप्पट झालाय. खते, बियाणे आणि मजुरीचा खर्च निघणंही कठीण झालंय.
यात भर म्हणून अवकाळी पावसानेही धुमाकूळ घातला. हातातोंडाशी आलेला घास निसर्गाने हिरावून घेतला. अशा परिस्थितीत शेतकरी चिडणार नाही तर काय?
- कांद्याचे पडलेले भाव: बाजारात कांद्याला दोन-पाच रुपये किलो असा कवडीमोल भाव मिळतोय, पण लागवडीचा खर्च वाढतच चाललाय.
- हवामानाचा लहरीपणा: अचानक येणारा पाऊस आणि बदलत्या हवामानामुळे शेतातला कांदा खराब होतोय.
- शेतकऱ्यांचा संताप: वर्षभर राबूनही पदरात काहीच पडत नसल्याने शेतकरी आता रस्त्यावर उतरून आंदोलन करत आहेत.
२. मुख्यमंत्र्यांचा नाशिक दौरा आणि शेतकऱ्यांचा आक्रमक पवित्रा
गाडी अडवण्याचा प्रयत्न आणि मुख्यमंत्र्यांची प्रतिक्रिया
याच रागात असलेल्या काही शेतकऱ्यांनी नाशिक दौऱ्यात मुख्यमंत्र्यांचा ताफा अडवण्याचा प्रयत्न केला. त्यांना आपला राग आणि व्यथा थेट मुख्यमंत्र्यांपर्यंत पोहोचवायची होती.
सुदैवाने किंवा दुर्दैवाने मुख्यमंत्र्यांची गाडी पुढे निघून गेली. तरीही, मुख्यमंत्र्यांनी या गोष्टीला खूप सकारात्मक पद्धतीने घेतलं. त्यांनी चिडण्याऐवजी संयम दाखवला.
त्यांनी थेट सांगितलं की, “तुम्ही माझी गाडी अडवू शकला नाहीत, पण तुमचा प्रश्न खूप महत्त्वाचा आहे.” त्यांनी जाहीरपणे शेतकऱ्यांची क्षमा पण मागितली, जे सहसा राजकीय नेते करताना दिसत नाहीत.
३. सरकारची भूमिका आणि आगामी पावले
तातडीच्या बैठकीचे नियोजन
आता यावर नुसत्या गप्पा न मारता, सरकारने काही ठोस पावले उचलण्याचे ठरवले आहे. मुख्यमंत्र्यांनी लगेचच एका तातडीच्या बैठकीचे आयोजन केले आहे.
- मंत्र्यांचा पुढाकार: छगन भुजबळ, गिरीश महाजन आणि दादा भुसे या स्थानिक नेत्यांनी मुख्यमंत्र्यांना पत्र देऊन बैठकीची मागणी केली.
- तातडीची बैठक: कांदा प्रश्नावर मार्ग काढण्यासाठी ही विशेष बैठक लवकरच बोलावली जाणार आहे.
- सरकारची साथ: “आम्ही शेतकऱ्यांच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे आहोत,” असा विश्वास मुख्यमंत्र्यांनी दिला आहे.
दरवर्षीचा प्रश्न आणि कायमस्वरूपी तोडग्याची अपेक्षा
मित्रांनो, हा प्रश्न काही आजचा नाही. दरवर्षी कांद्याचे भाव पडतात आणि शेतकरी रस्त्यावर येतो. मग सरकार काहीतरी तात्पुरती मदत (सबसिडी) जाहीर करतं.
पण आता अशी मलमपट्टी करून चालणार नाही. यावर कायमस्वरूपी तोडगा काढायला हवा. कांद्याला योग्य हमीभाव कसा मिळेल, हे बघायला हवं.
सरकारने निर्यातीचे धोरण व्यवस्थित ठरवायला हवे. तसेच, गावातच कांदा साठवून ठेवण्यासाठी (कांदाचाळ) चांगली गोदामे बांधून दिली पाहिजेत, जेणेकरून शेतकरी भाव वाढल्यावर तो विकू शकेल.
निष्कर्ष: थोडक्यात सांगायचं तर, मुख्यमंत्र्यांनी नाशिकमध्ये दिलेला शब्द हा शेतकऱ्यांसाठी एक आशेचा किरण आहे. पण नुसत्या शब्दांनी पोट भरत नाही, हेही तितकंच खरं!
आता या बैठकीतून खरंच काय निष्पन्न होतं आणि शेतकऱ्याच्या खिशात दोन पैसे कसे येतात, हे पाहणं सर्वात महत्त्वाचं ठरेल. कांदा हा आता राजकारणाचा नाही, तर जगण्याचा प्रश्न झालाय.
पीक विम्याची वाट बघून थकलात? राज्य सरकारचा मोठा निर्णय, अडकलेला निधी अखेर मंजूर!
