सध्याच्या काळात एलपीजी गॅस सिलिंडर मिळवण्यासाठी लागणारा ४५ दिवसांचा ‘वेटिंग पिरियड’ आणि त्यामुळे सामान्य जनतेची होणारी ओढाताण आपण सर्वजण अनुभवत आहोत. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे निर्माण झालेल्या या जागतिक इंधन संकटाच्या पार्श्वभूमीवर, प्रशासनाने एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. अनेक वर्षांपासून ‘केरोसीन-मुक्त’ धोरणांतर्गत बंद असलेली Kerosene Oil (रॉकेल) ची विक्री आता अधिकृतरीत्या पुन्हा सुरू करण्यात आली आहे.
चूल पेटती राहावी आणि सामान्यांचे हाल होऊ नयेत, यासाठी सरकारने काही तातडीची पावले उचलली आहेत. चला तर मग, या निर्णयामागील नवीन अपडेट्स आणि तुमच्या फायद्याची माहिती सविस्तर जाणून घेऊया.
महाराष्ट्रासाठी ३,७४४ किलोलीटर Kerosene Oil मंजूर
गेल्या काही वर्षांत आपण गॅस आणि पीएनजीकडे (PNG) वेगाने वाटचाल करत होतो. मात्र, अचानक उद्भवलेल्या टंचाईमुळे केंद्र सरकारने महाराष्ट्रासाठी ३,७४४ किलोलीटर (KL) Kerosene Oil चा विशेष आपत्कालीन कोटा मंजूर केला आहे. हा कोटा राज्याच्या नियमित वाटपाव्यतिरिक्त पूर्णपणे स्वतंत्र असून, तो थेट गरजूंपर्यंत पोहोचवण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
सर्वात मोठा बदल: आता पेट्रोल पंपांवरही मिळणार Kerosene Oil
या धोरणातील सर्वात लक्षवेधी आणि ऐतिहासिक बाब म्हणजे, आता केवळ रेशन दुकानांवरच (PDS) नाही, तर तुमच्या जवळच्या निवडक पेट्रोल पंपांवरही Kerosene Oil उपलब्ध होणार आहे.
- वितरणाचे जाळे: प्रशासकीय अडथळे दूर करून, प्रत्येक जिल्ह्यातील जास्तीत जास्त दोन प्रमुख पेट्रोल पंपांना (प्रामुख्याने सरकारी कंपन्यांचे COCO पंप) रॉकेल विक्रीसाठी नियुक्त केले जात आहे.
- साठवणूक क्षमता: ग्रामीण भागातील वाढती मागणी लक्षात घेऊन, सुरुवातीला असलेली २,५०० लिटरची साठवणूक मर्यादा आता थेट ५,००० लिटर प्रति पंप इतकी वाढवण्यात आली आहे.
- महत्त्वाची अट: पेट्रोल पंपावरून घेतलेल्या या Kerosene Oil चा वापर केवळ घरगुती स्वयंपाक आणि प्रकाशासाठी (दिव्यांसाठी) करणे सक्तीचे आहे. व्यावसायिक किंवा औद्योगिक वापरास सक्त मनाई आहे.
हे Kerosene Oil कोणाला आणि कसे मिळणार?
राज्य सरकारच्या अन्न आणि नागरी पुरवठा विभागाने या वाटपाचे नियम अत्यंत पारदर्शक ठेवले आहेत:
- पात्रता: पिवळे (अंत्योदय – AAY) आणि केशरी (प्राधान्य कुटुंब – PHH) रेशन कार्ड असलेल्या कुटुंबांना हे रॉकेल प्राधान्याने मिळेल.
- रेशन कार्ड नसेल तर? ज्या गरीब कुटुंबांकडे रेशन कार्ड नाही, परंतु स्थानिक प्राधिकरणाने दिलेला अधिकृत ‘रहिवासी दाखला’ (Domicile Certificate) आहे, तेदेखील या योजनेसाठी पात्र ठरतील.
- प्रमाण: सध्याच्या संकटकाळात प्रत्येक पात्र कुटुंबाला महिन्याकाठी ३ लिटर Kerosene Oil दिले जाणार आहे.
काळाबाजारावर प्रशासनाची करडी नजर
इंधन टंचाईच्या अफवा पसरवून साठेबाजी करणाऱ्यांवर राज्याच्या महसूल आणि पोलीस विभागाने ‘झिरो टॉलरन्स’ नीती अवलंबली आहे. छत्रपती संभाजीनगरमध्ये इंधन वितरणावर कडक निर्बंध लागू करण्यात आले असून, बीडसारख्या जिल्ह्यांत मध्यरात्री छापे टाकून बेकायदेशीर साठेबाजांवर गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. कुणालाही बाटल्या किंवा कॅनमध्ये सुटे इंधन देण्यास मनाई करण्यात आली आहे.
थोडक्यात: जागतिक संकटाच्या या कठीण काळात, Kerosene Oil चे हे पुनरागमन ग्रामीण आणि निमशहरी भागातील जनतेसाठी एक मोठा आधार ठरत आहे. प्रशासनाच्या या जलद हालचालींमुळे गॅसची प्रतीक्षा करणाऱ्या कुटुंबांची मोठी सोय झाली आहे. तुमच्या परिसरातील रेशन दुकानदार किंवा अधिकृत पेट्रोल पंपावर जाऊन तुम्ही या सुविधेचा लाभ घेऊ शकता.
(टीप: हा निर्णय सध्या ६० दिवसांच्या आपत्कालीन कालावधीसाठी लागू करण्यात आला आहे. अधिक माहितीसाठी स्थानिक पुरवठा अधिकाऱ्यांच्या संपर्कात राहा.)
marathi bigg boss
सचिन पोपळघट गेल्या ८ वर्षांपासून कृषी अभ्यासक म्हणून कार्यरत असून, 'शेतकरी हाच खरा 'marathi bigg boss' या ध्येयाने मी काम करत आहे. तंत्रज्ञान आणि शेतीची सांगड घालून, सरकारी योजना व पीक विम्याची अचूक माहिती सोप्या भाषेत शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे हाच माझा उद्देश आहे. ८ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि जमिनीवरची माहिती यामुळे हजारो शेतकऱ्यांचा विश्वास सार्थ ठरवत आहे
