कांदा पिकाला पाणी देण्यासाठी कोणती पद्धत बेस्ट आहे? पाटाने पाणी देण्याचे तोटे आणि ठिबक/तुषार सिंचनाचे फायदे जाणून घ्या. वाचा कृषी तज्ज्ञांचा महत्त्वाचा सल्ला आणि वाढवा तुमचे उत्पादन. (English Meaning: Which method is best for onion irrigation? Learn disadvantages of flood irrigation and benefits of drip/sprinkler. Read expert advice to increase production.)
राम राम शेतकरी मित्रांनो!
कांदा हे आपल्या हक्काचं नगदी पीक आहे, पण सध्याचं लहरी हवामान आणि मजुरांचा वाढता खर्च पाहता जुन्या पद्धतीने शेती करणं आता परवडणारं नाही. आजही तुम्ही जर कांद्याला ‘पाटाने’ (Flood Irrigation) पाणी देत असाल, तर सावधान! ही एक चूक तुमच्या खिशाला मोठी कात्री लावू शकते. आजचा हा विषय तुमच्या फायद्याचा आणि डोळे उघडणारा ठरणार आहे.
कांदा उत्पादकांसाठी महत्त्वाची बातमी (Update)
कांदा पिकाला नुसतं पाणी देऊन चालत नाही, तर ते कसं देतो यावर आपली कमाई अवलंबून असते. सूक्ष्म सिंचन (ठिबक किंवा तुषार) आणि पारंपरिक पाटपाणी यांच्यात जमिनी-अस्मानाचा फरक आहे:
- पाण्याची प्रचंड बचत: पाटाने पाणी दिल्यास पाण्याचा अपव्यय होतो, पण सूक्ष्म सिंचनामुळे ४० ते ५०% पाण्याची थेट बचत होते.
- खतांचा अचूक वापर: ठिबक मधून विद्राव्य खते दिल्यास २५% खतांची बचत होते आणि पिकाला २० ते ३०% जास्त खत लागू पडतं.
- रोगांवर नियंत्रण: तुषार सिंचनामुळे पानांवरचे धूळ आणि दव धुतले जाते, ज्यामुळे करपा आणि फुलकिड्यांचा प्रादुर्भाव आपोआप कमी होतो. औषध फवारणीचा खर्च वाचतो!
कृषी तज्ज्ञांचा सल्ला: फायद्याचं गणित समजून घ्या!
राष्ट्रीय कांदा व लसूण संशोधन केंद्राचे प्रमुख शास्त्रज्ञ डॉ. शैलेंद्र गाडगे यांनी एक धक्कादायक वास्तव मांडलं आहे. ते म्हणतात, “पाटाने पाणी देण्यासाठी एका एकरामागे साधारण २० मजुरांचे मनुष्यबळ लागते. याउलट, ठिबक किंवा तुषार संच असल्यास रात्री फक्त १ ते २ तास मोटर चालवली तरी काम होते.”
शेतकरी दादांनो, विचार करा: पाटाने पाणी दिल्यावर शेतात पाणी साचून राहतं, मुळांना हवा मिळत नाही (वापसा नसतो) आणि बुरशीजन्य रोग वाढतात. उलट सूक्ष्म सिंचनामुळे मुळांच्या कार्यक्षेत्रात कायम ‘वापसा’ राहतो, अन्नद्रव्ये शोषली जातात आणि कांद्याची साईज एकसारखी होते.
सुरुवातीला ठिबक बसवायला खर्च येईलही, पण तण काढण्याचा खर्च, मजुरी आणि औषधांचा खर्च वाचला तर हा ‘खर्च’ नसून ती एक ‘गुंतवणूक’ आहे हे लक्षात घ्या.
निष्कर्ष
काळाप्रमाणे शेती बदलली तरच आपण टिकू. मजुरांच्या भरवशावर राहण्यापेक्षा तंत्रज्ञानाची कास धरणं कधीही शहाणपणाचं ठरेल.
शेतकरी मित्रांनो, मग यंदाच्या हंगामात तुम्ही जुन्या पद्धतीला रामराम ठोकून आधुनिक ‘सूक्ष्म सिंचन’ स्वीकारणार का? तुमचे मत आणि अनुभव खाली कमेंटमध्ये नक्की सांगा.
आपला कृषी मित्र, (ज्येष्ठ कृषी पत्रकार, आपला बळीराजा ब्लॉग)
