Pik Vima नुकसानीची पाहणी आता अधिकारी नाही, तर ड्रोन आणि सॅटेलाईट करणार! शेतकऱ्यांना याचा काय फायदा आणि नुकसान होणार? जाणून घ्या सोप्या भाषेत.
पाऊस पडला, पिकाचं नुकसान झालं की आपण तलाठी किंवा कृषी अधिकाऱ्याची वाट पाहत बांधावर बसायचो. ‘साहेब कधी येतील आणि पंचनामा कधी होईल?’ हाच विचार मनात असायचा.
पण आता चित्र बदलतंय. आता साहेबांऐवजी आकाशात उडणारा ‘ड्रोन’ तुमच्या शेताची पाहणी करणार आहे!
ऐकायला एखाद्या सायन्स फिक्शन सिनेमासारखं वाटतंय ना? पण Pik Vima (पीक विमा) मिळवण्यासाठी आता हे नवीन तंत्रज्ञान आपल्या शिवारामध्ये खरंच वापरलं जात आहे. चला पाहूया हे नक्की काम कसं करतं.
अधिकारी नाही, आता ड्रोन करणार थेट पंचनामा!
जुनी पद्धत का मागे पडतेय? तुम्हाला तर माहितीच आहे, आधी अधिकारी यायला १५-२० दिवस लागायचे. तोपर्यंत पावसात भिजलेलं पीक पूर्ण सडून जायचं आणि नुकसानीचा खरा अंदाजच यायचा नाही.
कधी कधी तर अधिकारी बांधावर न येताच गावातूनच पंचनामे करायचे. यामुळे ज्याचं खरंच नुकसान झालंय, त्याला Pik Vima चे पैसे मिळायचेच नाहीत.
पण आता ड्रोनमुळे हा वेळेचा आणि मनमानीचा घोळ कायमचा संपणार आहे. मशीन आकाशातून जे बघेल, तीच खरी परिस्थिती मानली जाईल.
आकाशातून पाहणी: हे काम नक्की कसं चालतं?
सॅटेलाईट आणि ड्रोनची खास जोडी हे ऐकायला अवघड वाटत असलं तरी समजायला खूप सोपं आहे. अधिकारी थेट गावात न येता तंत्रज्ञानाची मदत घेतात. Pik Vima कंपनी आणि सरकार खालीलप्रमाणे ही पाहणी करते:
- पहिली पायरी: आधी सॅटेलाईटवरून (उपग्रहावरून) संपूर्ण गावाचा किंवा तालुक्याचा फोटो घेतला जातो.
- दुसरी पायरी: ज्या भागात पिकाचा रंग बदललेला (म्हणजे पिवळा पडलेला किंवा झोपलेला) दिसतो, तिथेच लक्ष केंद्रित केलं जातं.
- तिसरी पायरी: मग त्या विशिष्ट भागात ड्रोन पाठवले जातात. ड्रोनचे हाय-टेक कॅमेरे शेतात उडून अगदी जवळून फोटो घेतात. उभं असलेलं आणि आडवं झालेलं पीक यातला फरक ते अचूक ओळखतात.
या नव्या तंत्रज्ञानाचा शेतकऱ्यांना काय फायदा?
या ड्रोन आणि सॅटेलाईटच्या वापरामुळे शेतकऱ्यांना Pik Vima चे पैसे मिळण्यात खूप मोठी मदत होणार आहे:
- वेळेची मोठी बचत: अधिकाऱ्यांना जो पंचनामा करायला महिना लागायचा, ते काम आता काही तासांत पूर्ण होतं.
- पारदर्शकता आणि अचूकता: यात कोणाचाही वशिला किंवा ओळख चालत नाही. मशीनला जे दिसतं, त्याचीच अचूक नोंद होते.
- पैसे लवकर मिळतात: नुकसानीचा रिपोर्ट लगेच Pik Vima कंपनीकडे जातो. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात विम्याचे पैसे लवकर जमा होतात.
सगळंच चांगलंय का? यात काही अडचणी आहेत का?
छोट्या बांधांवरून होणारा गोंधळ सगळीकडे ड्रोन वापरणं इतकंही सोपं नाही. आपल्याकडे अनेकांची शेती १-२ एकरची किंवा तुकड्यांची असते.
वरून फोटो घेताना शेजाऱ्याचं पीक आणि आपलं पीक यातला बांध ओळखायला ड्रोनला कधीकधी अडचण येऊ शकते.
शिवाय अति जोराचा वारा किंवा पाऊस सुरू असेल, तर ड्रोन उडवणं कठीण जातं. पण हळूहळू यावरही नक्कीच उपाय निघेल.
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचं तर, ड्रोन आणि सॅटेलाईटमुळे Pik Vima (पीक विमा) नुकसानीची पाहणी खूप पारदर्शक, सोपी आणि वेगवान होणार आहे.
सुरुवातीला काही तांत्रिक अडचणी नक्कीच येतील, पण भविष्यात यामुळे शेतकऱ्यांचा हेलपाटे मारण्याचा त्रास वाचेल. तंत्रज्ञान आता थेट आपल्या बांधावर आलंय, त्याचा आपण नक्कीच फायदा करून घ्यायला हवा.
ई-पीक पाहणीतली ‘ती’ एक चूक, आणि तुमचा Pik vima रद्द!
marathi bigg boss
सचिन पोपळघट गेल्या ८ वर्षांपासून कृषी अभ्यासक म्हणून कार्यरत असून, 'शेतकरी हाच खरा 'marathi bigg boss' या ध्येयाने मी काम करत आहे. तंत्रज्ञान आणि शेतीची सांगड घालून, सरकारी योजना व पीक विम्याची अचूक माहिती सोप्या भाषेत शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे हाच माझा उद्देश आहे. ८ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि जमिनीवरची माहिती यामुळे हजारो शेतकऱ्यांचा विश्वास सार्थ ठरवत आहे
