कंपनीचा आरोग्य विमा’ आहे म्हणून निर्धास्त आहात? ही एक चूक आयुष्याची कमाई करू शकते झिरो; जाणून घ्या तज्ज्ञांचा सल्ला

“माझ्या ऑफिसने मला आणि माझ्या कुटुंबाला ५ लाखांचा आरोग्य विमा (Corporate Health Insurance) दिला आहे, मग मला खिशातून पैसे खर्च करून स्वतःचा वेगळा विमा काढण्याची काय गरज?” असा विचार जर तुम्ही करत असाल, तर तुम्ही एका मोठ्या आर्थिक धोक्याच्या छायेत वावरत आहात. कॉर्पोरेट विमा हा कर्मचाऱ्यांसाठी एक उत्तम फायदा (Perk) नक्कीच आहे, पण केवळ त्यावर अवलंबून राहणे महागात पडू शकते.

तुमच्याकडे कंपनीचा विमा असला, तरी स्वतःची वैयक्तिक आरोग्य विमा पॉलिसी (Personal Health Insurance) असणे का आवश्यक आहे, याची ४ सर्वात मोठी आणि वास्तववादी कारणे आज आपण समजून घेऊया.

१. नोकरी गेल्यास किंवा बदलल्यास काय होईल? सर्वात मोठा धोका इथेच आहे. तुमचा कंपनीचा विमा फक्त तोपर्यंतच वैध असतो, जोपर्यंत तुम्ही त्या कंपनीचे कर्मचारी आहात.

• वास्तव: राजीनामा दिल्याच्या किंवा नोकरीवरून कमी केल्याच्या शेवटच्या दिवसापासून (Last Working Day) तुमचा विमा संपुष्टात येतो. दोन नोकऱ्यांच्या मधल्या काळात (Transition Period) जर तुम्हाला किंवा कुटुंबातील सदस्याला रुग्णालयात दाखल करावे लागले, तर संपूर्ण खर्च तुम्हाला खिशातून करावा लागतो.
• नवीन कंपनीचे नियम: नवीन कंपनीत गेल्यावर लगेचच विमा लागू होईल असे नाही. काही कंपन्यांमध्ये ३ ते ६ महिन्यांचा ‘प्रोबेशन पिरियड’ (Probation Period) संपेपर्यंत विमा दिला जात नाही.

२. विम्याची रक्कम अत्यंत अपुरी असणे (Inadequate Cover) बहुतेक कंपन्या त्यांच्या कर्मचाऱ्यांना ३ लाख ते ५ लाख रुपयांपर्यंतचे कव्हर देतात. आजच्या काळात वाढत्या वैद्यकीय खर्चामुळे (Medical Inflation) ही रक्कम अत्यंत अपुरी ठरते.

• वास्तव: कॅन्सर, हृदयविकाराचा झटका किंवा एखाद्या मोठ्या अपघातामध्ये उपचाराचा खर्च १० ते १५ लाखांच्या घरात सहज जातो. अशा वेळी कंपनीचे ५ लाख संपल्यावर उरलेले १० लाख रुपये तुम्हाला स्वतःच्या बचतीतून किंवा कर्ज काढून भरावे लागतात.

३. निवृत्तीनंतरचा (Retirement) सर्वात मोठा फटका तुम्ही आयुष्यभर कंपनीच्या विम्यावर अवलंबून राहिलात आणि वयाच्या ५८ व्या किंवा ६० व्या वर्षी निवृत्त झालात, की तुम्हाला मिळणारे विम्याचे कवच कायमचे निघून जाते.

• वास्तव: वयाच्या ६० व्या वर्षी नवीन वैयक्तिक आरोग्य विमा खरेदी करणे अत्यंत कठीण आणि महाग असते. या वयात बीपी, शुगरसारखे आजार असल्याने विमा कंपन्या प्रीमियम दुप्पट-तिप्पट लावतात, नवीन आजारांसाठी ३-४ वर्षांचा ‘वेटिंग पिरियड’ लावतात किंवा २०% ते ३०% ‘को-पेमेंट’ (Co-payment) ची अट टाकतात. तारुण्यात स्वतःचा विमा सुरू केला असता, तर ही वेळ येत नाही.

४. पॉलिसीच्या अटींवर तुमचे नियंत्रण नसते वैयक्तिक विम्यामध्ये तुम्ही तुमच्या गरजेनुसार पॉलिसी निवडता. पण कंपनीच्या विम्यामध्ये कंपनीचे व्यवस्थापन (HR/Management) निर्णय घेते.

• वास्तव: खर्च वाचवण्यासाठी कंपनी पुढच्या वर्षी विम्याची रक्कम ५ लाखांवरून ३ लाखांवर आणू शकते, आई-वडिलांना कव्हरमधून वगळू शकते, किंवा ‘रूम रेंट’वर (Room Rent Capping) मर्यादा आणू शकते. या बदलांवर तुमचे कोणतेही नियंत्रण नसते.

तज्ज्ञांचा सल्ला: यावर अचूक उपाय काय? (Pro-Tip)

जर तुमच्याकडे कंपनीचा विमा असेल, तर तो पूर्णपणे सोडून देण्याची गरज नाही, पण त्याला एक भक्कम जोड देणे आवश्यक आहे. यासाठी दोन उत्तम पर्याय आहेत:

१. बेस पॉलिसी घ्या (Base Policy): स्वतःच्या कुटुंबासाठी किमान ५ लाख ते १० लाखांची एक स्वतंत्र वैयक्तिक पॉलिसी (Family Floater) आजच सुरू करा. नोकरी असली किंवा नसली, तरी ही पॉलिसी कायम तुमची साथ देईल. २. सुपर टॉप-अप (Super Top-Up Plan): जर तुम्हाला वैयक्तिक पॉलिसीचा प्रीमियम जास्त वाटत असेल, तर १० लाखांचा ‘सुपर टॉप-अप’ प्लॅन घ्या आणि त्याचा ‘डिडक्टिबल’ (Deductible) ५ लाख रुपये ठेवा (जेवढा तुमचा कंपनीचा विमा आहे). यामुळे जर बिल ५ लाखांच्या वर गेले, तर वरचा सर्व खर्च तुमचा टॉप-अप प्लॅन करेल आणि याचा प्रीमियम वर्षाला अवघे २ ते ३ हजार रुपये असतो.

स्वतःच्या आरोग्याची आणि कुटुंबाच्या भविष्याची जबाबदारी कंपनीच्या एचआर (HR) वर सोडू नका. स्वतःचा स्वतंत्र आरोग्य विमा असणे ही चैन नसून आजच्या काळाची गरज आहे.