९०% लोक विमा खरेदी करताना करतात ‘ही’ मोठी चूक; आरोग्य, जीवन की मोटर विमा? जाणून घ्या तुमचा अचूक प्राधान्यक्रम

आपल्याकडे आजही अनेक जण विमा (Insurance) केवळ टॅक्स वाचवण्यासाठी किंवा परिचयाच्या एजंटने आग्रह केला म्हणून घेतात. विम्याकडे ‘गुंतवणूक’ (Investment) म्हणून पाहण्याची ही चूक आयुष्यात एखाद्या मोठ्या संकटाच्या वेळी महागात पडू शकते. आज आपण थेट आणि स्पष्ट शब्दांत समजून घेऊया की, तुमच्या खऱ्या आर्थिक सुरक्षेसाठी कोणता विमा सर्वात महत्त्वाचा आहे आणि तो निवडताना कोणत्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

१. आरोग्य विमा (Health Insurance): तुमची पहिली आणि सर्वात मोठी गरज

सध्याच्या काळात वैद्यकीय खर्चाचा वाढता वेग (Medical Inflation) दरवर्षी सुमारे १४-१५% च्या घरात आहे. डेंग्यूसारख्या आजारासाठीही रुग्णालयाचे बिल लाखाच्या घरात जाते. अशा वेळी तुमची आयुष्यभराची बचत एका झटक्यात शून्यावर येऊ शकते.

• नेमका फायदा काय? हा विमा केवळ रुग्णालयाचे बिल भरत नाही, तर शस्त्रक्रिया, डे-केअर उपचार आणि रुग्णालयात दाखल होण्यापूर्वीच्या व नंतरच्या चाचण्यांचा खर्चही कव्हर करतो. कॅशलेस सुविधेमुळे खिशातून पैसे जाण्याची वेळ येत नाही.
• प्रो-टिप (Expert Advice): जर तुम्ही नोकरी करत असाल आणि कंपनीने तुम्हाला विमा दिला असेल, तरीही तुमचा स्वतःचा एक स्वतंत्र ‘फॅमिली फ्लोटर आरोग्य विमा’ (Family Floater) असणे अत्यंत गरजेचे आहे. कारण नोकरी गेल्यास किंवा बदलल्यास कंपनीचा विमा संपुष्टात येतो. कमी बजेट असल्यास ‘सुपर टॉप-अप’ (Super Top-Up) प्लॅनचा विचार करा, ज्यातून कमी प्रीमियममध्ये मोठे कव्हर मिळते.

२. जीवन विमा (Life Insurance): गुंतवणूक नव्हे, कुटुंबाचे कवच

जीवन विम्याच्या नावाखाली आजही अनेक जण ‘मनी-बॅक’ (Money-back) किंवा ‘एन्डॉवमेंट’ (Endowment) पॉलिसी घेतात, ज्यामध्ये ना पुरेसा विमा मिळतो ना चांगला परतावा (Returns). तुम्हाला खरोखर कुटुंबाची काळजी असेल, तर ‘टर्म इन्शुरन्स’ (Term Insurance) हा एकमेव योग्य पर्याय आहे.

• नेमका फायदा काय? तुमच्या पश्चात तुमच्या कुटुंबाचे आर्थिक गणित बिघडू नये, मुलांचे शिक्षण थांबू नये आणि गृहकर्जाचा (Home Loan) हप्ता थकल्यामुळे घरावर जप्ती येऊ नये, यासाठी टर्म इन्शुरन्स मोठी रक्कम देतो.
• प्रो-टिप (Expert Advice): जीवन विमा किती असावा? याचा एक साधा नियम आहे. तुमचे सध्याचे वार्षिक उत्पन्न जितके आहे, त्याच्या किमान १५ ते २० पट रकमेचा (15x to 20x) ‘टर्म इन्शुरन्स’ तुमच्याकडे असणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही कुटुंबातील एकमेव कमवते व्यक्ती असाल, तर या विम्याला आजच प्राधान्य द्या. तुम्ही कमवते नसाल (उदा. विद्यार्थी), तर जीवन विम्याची सध्या गरज नाही.

३. मोटर विमा (Motor Insurance): पोलिसांच्या दंडापासून ते कायदेशीर सुरक्षेपर्यंत

तुम्ही नवीन किंवा जुनी गाडी घेता, तेव्हा शोरूममधूनच तुम्हाला विमा दिला जातो. पण त्याचे नूतनीकरण (Renewal) करताना अनेक जण पैसे वाचवण्यासाठी सर्वात स्वस्त पर्याय शोधतात.

• नेमका फायदा काय? भारतीय मोटार वाहन कायद्यानुसार ‘थर्ड पार्टी विमा’ (Third-Party Insurance) असणे सक्तीचे आहे. यातून तुमच्या गाडीमुळे दुसऱ्या व्यक्तीला किंवा मालमत्तेला झालेल्या नुकसानीची भरपाई कंपनी करते आणि तुम्ही कायदेशीर संकटातून वाचता.
• प्रो-टिप (Expert Advice): गाडी नवीन असेल (५ वर्षांच्या आतील), तर नेहमी ‘झिरो डेप्रिसिएशन’ (Zero Dep – Bumper to Bumper) कव्हर असलेली सर्वसमावेशक (Comprehensive) पॉलिसी घ्या. यामुळे अपघाताच्या वेळी फायबर किंवा प्लास्टिकच्या पार्ट्सचे पैसे तुमच्या खिशातून जात नाहीत.

थोडक्यात पण महत्त्वाचे: तुमचा प्राधान्यक्रम काय असावा?

विम्याचे गणित सोडवताना भावनेपेक्षा वास्तवाचे भान ठेवणे आवश्यक आहे. तुमचा प्राधान्यक्रम (Priority List) असा असावा:

१. पहिली पायरी: स्वतःचा आणि कुटुंबाचा ‘आरोग्य विमा’ (Health Insurance) घ्या. (कारण आजारपण कधीही सांगून येत नाही).

२. दुसरी पायरी: तुम्ही कमवते असाल, तर विनाविलंब ‘टर्म इन्शुरन्स’ (Term Life Insurance) घ्या. (गुंतवणुकीच्या आमिषाला बळी पडू नका).

३. तिसरी पायरी: तुमच्याकडे वाहन असेल, तर त्याचा योग्य आणि पुरेसा ‘मोटर विमा’ (Motor Insurance) वेळेवर रिन्यू करा.

विमा ही एक छत्री आहे, जिची किंमत पाऊस सुरू होण्यापूर्वीच मोजावी लागते. त्यामुळे आजच तुमच्या आर्थिक पोर्टफोलिओचे ऑडिट करा आणि योग्य विमा निवडून कुटुंबाचे भविष्य सुरक्षित करा.