एकीकडे कडाक्याचं ऊन वाढायला लागलंय आणि दुसरीकडे टीव्हीवर युद्धाच्या बातम्या झळकायला लागल्यात. आता तुम्ही म्हणाल, “अरे, अमेरिका आणि इराणमध्ये युद्ध झालं तर आपल्या कांद्याचं काय?” पण गड्या, जग आता इतकं जवळ आलंय की तिथे पडलेला एक गोळा आपल्या लासलगावच्या बाजार समितीतले भाव पाडू शकतो.
जेव्हा आपला लाल कांदा सातासमुद्रापार जाण्यासाठी जहाजात भरला जात होता, तेव्हाच या युद्धाच्या ठिणगीने न्हावा शेवा (JNPA) बंदराचे दरवाजे जणू रोखून धरलेत.
नेमकं काय घडतंय आखाती देशांत?
सध्या अमेरिका आणि इराण यांच्यातलं भांडण विकोपाला गेलंय. यामुळे समुद्रातली जहाजं ज्या मार्गाने जातात, तिथे मोठी जोखीम निर्माण झाली आहे. साध्या भाषेत सांगायचं तर, ज्या रस्त्याने आपला कांदा दुबई किंवा युरोपकडे जातो, तो रस्ताच आता असुरक्षित झाला आहे.
जहाज कंपन्यांना भीती वाटतेय की त्यांच्या जहाजांवर हल्ले होऊ शकतात. त्यामुळे अनेक कंपन्यांनी आपली जहाजं थांबवली आहेत किंवा रस्ता बदलला आहे.
JNPA बंदरातली सद्यस्थिती काय आहे?
तुम्हाला विश्वास बसणार नाही, पण मुंबईच्या न्हावा शेवा (JNPA) बंदरात आजच्या घडीला कांदा, द्राक्षे आणि केळीने भरलेले तब्बल १,००० कंटेनर्स अडकून पडले आहेत. गेल्या दोन दिवसांपासून हे कंटेनर्स तिथेच उभे आहेत.
विचार करा, कांदा आणि फळं ही काही लोखंडासारखी वस्तू नाही की कितीही दिवस पडून राहिली तरी चालेल. ऊन वाढत चाललंय आणि हे कंटेनर्स जर जास्त वेळ तिथेच राहिले, तर आतला माल सडून जाऊ शकतो. निर्यातदारांचे कोट्यवधी रुपये तिथे पणाला लागलेत.
वाहतूक आता लांबच्या रस्त्याने!
आता या युद्धामुळे जहाजांना ‘शॉर्टकट’ सोडून लांबचा रस्ता घ्यावा लागतोय. पूर्वी जे जहाज १०-१२ दिवसांत पोहोचायचं, त्याला आता आफ्रिकेला पूर्ण वळसा घालून जावं लागतंय.
- यामुळे प्रवासाचे १५ ते २० दिवस वाढले आहेत.
- वेळ वाढली की इंधनाचा खर्च वाढला, पर्यायाने जहाज भाडं (Freight) जवळपास ४० टक्क्यांनी महागलं आहे.
- आता इतका महागडा कांदा परदेशात कोण विकत घेणार? हा मोठा प्रश्न आहे.
याचा आपल्या खिशावर काय परिणाम होईल?
सर्वात मोठी भीती हीच आहे की, जो माल परदेशात जाणार होता तो आता आपल्या स्थानिक बाजारात येईल. समजा, लासलगाव किंवा पिंपळगावच्या बाजारात रोज १०० गाड्या येत असतील आणि आता अचानक या निर्यात न झालेल्या ५० गाड्या तिथेच आल्या, तर काय होईल?
साहजिकच, आवक वाढल्यामुळे कांद्याचे भाव १०% ते १५% टक्क्यांनी कोसळू शकतात. म्हणजे कष्ट करणाऱ्या शेतकऱ्याच्या हातात जो चार पैसे नफा येणार होता, तो आता धोक्यात आलाय.
सरकारने काय करायला हवं?
आज २ मार्चला सरकारने निर्यातदारांसोबत बैठक बोलावली आहे, ही चांगली गोष्ट आहे. पण केवळ बैठका घेऊन चालणार नाही. जर समुद्राचा रस्ता बंद असेल, तर सरकारने विमान वाहतुकीसाठी (Cargo) काही सवलत देता येईल का, याचा विचार करायला हवा.
तसंच, शेतकऱ्यांचं जे नुकसान होईल, त्यासाठी काही ठोस आर्थिक मदतीची घोषणा होणं गरजेचं आहे. कारण चूक कोणाचीही असो, शेवटी फटका आपल्या मातीतल्या माणसालाच बसतो.
निष्कर्ष
मित्रा, हे संकट आपल्या हातात नाही, हे खरंय. पण जागतिक घडामोडींचा आपल्या शेतीवर इतका मोठा परिणाम होतो, हे आपण विसरता कामा नये. जर ही युद्धजन्य परिस्थिती अशीच राहिली, तर येणारे काही दिवस कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी परीक्षेचे असतील.
आपण फक्त अपेक्षा करूया की ही परिस्थिती लवकर सुधारेल आणि आपला कांदा सुखरूपपणे जगाच्या ताटात पोहोचेल.
तुम्हाला काय वाटतं? सरकारने अशा वेळी शेतकऱ्यांसाठी नेमकी कोणती पावले उचलली पाहिजेत? कमेंटमध्ये नक्की सांगा!
कांद्याने रडवले! बळीराजाला खरंच दिलासा मिळणार का?
marathi bigg boss
सचिन पोपळघट गेल्या ८ वर्षांपासून कृषी अभ्यासक म्हणून कार्यरत असून, 'शेतकरी हाच खरा 'marathi bigg boss' या ध्येयाने मी काम करत आहे. तंत्रज्ञान आणि शेतीची सांगड घालून, सरकारी योजना व पीक विम्याची अचूक माहिती सोप्या भाषेत शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे हाच माझा उद्देश आहे. ८ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आणि जमिनीवरची माहिती यामुळे हजारो शेतकऱ्यांचा विश्वास सार्थ ठरवत आहे
