आरोग्य विमा घेताय? सावधान! पॉलिसीत लपलेल्या ‘या’ ५ अटी वेळीच तपासा, अन्यथा ऐनवेळी क्लेम होईल रिजेक्ट

कोरोना महामारीनंतर आरोग्य विमा (Health Insurance) घेणाऱ्यांची संख्या वेगाने वाढली आहे. पण अनेकदा लाखो रुपयांचा विमा असूनही, जेव्हा प्रत्यक्ष हॉस्पिटलचे बिल भरण्याची वेळ येते, तेव्हा ग्राहकांना खिशातून पैसे द्यावे लागतात किंवा संपूर्ण क्लेमच रिजेक्ट (Claim Rejected) होतो. असे का होते? कारण विमा घेताना आपण फक्त ‘प्रीमियम किती आहे?’ आणि ‘कव्हर किती लाखांचे आहे?’ या दोनच गोष्टी पाहतो. पॉलिसीमधील बारीक अक्षरांत छापलेल्या अटी आणि शर्तींकडे (Terms & Conditions) आपण दुर्लक्ष करतो.

गुंतवणूक आणि आर्थिक सुरक्षेच्या दृष्टीने तुम्ही आरोग्य विमा घेत असाल, तर एजंटवर विसंबून न राहता स्वतः खालील ५ महत्त्वाच्या अटी नक्की तपासा.

१. रूम रेंट कॅपिंग (Room Rent Capping) – बिलाचा सर्वात मोठा फटका अनेक आरोग्य विमा पॉलिसींमध्ये हॉस्पिटलच्या खोलीच्या भाड्यावर मर्यादा (Capping) असते. साधारणपणे ही मर्यादा सम अश्युअर्डच्या (विम्याच्या रकमेच्या) १% असते. म्हणजे जर तुमचा विमा ५ लाखांचा असेल, तर तुम्हाला एका दिवसासाठी जास्तीत जास्त ५,००० रुपये भाडे असलेलीच खोली घेता येते.

• नुकसान काय? जर तुम्ही ५ हजारांऐवजी ८ हजार रुपये भाड्याची खोली घेतली, तर विमा कंपनी फक्त ३ हजार रुपये खिशातून भरायला सांगत नाही, तर डॉक्टरांची फी, औषधे आणि शस्त्रक्रियेचा खर्चही त्याच प्रमाणात (Proportionate deduction) कापून घेते.
• प्रो-टिप: नेहमी ‘नो रूम रेंट कॅपिंग’ (No Room Rent Capping) किंवा किमान ‘सिंगल प्रायव्हेट एसी रूम’ कव्हर असलेलीच पॉलिसी निवडा.

२. वेटिंग पिरियड (Waiting Period) – प्रतीक्षा कालावधी विमा काढल्या काढल्या तो लगेच लागू होत नाही.

• सुरुवातीचा कालावधी: पॉलिसी घेतल्यानंतर पहिले ३० दिवस फक्त अपघाताचा कव्हर मिळतो, आजारपणाचा नाही.
• विशिष्ट आजार: हर्निया, मोतीबिंदू, मुतखडा यांसारख्या आजारांसाठी साधारणपणे २ वर्षांचा वेटिंग पिरियड असतो.
• पूर्वीचे आजार (Pre-existing Diseases): जर तुम्हाला आधीच बीपी, मधुमेह असेल, तर त्यासाठी ३ ते ४ वर्षे थांबावे लागते.
• प्रो-टिप: ज्या पॉलिसीमध्ये वेटिंग पिरियड सर्वात कमी (शक्यतो १ ते २ वर्षे) आहे, अशीच पॉलिसी खरेदी करा.

३. को-पेमेंट क्लॉज (Co-Payment Clause) – तुमच्या खिशाला बसणारी कात्री को-पेमेंट म्हणजे बिलाचा काही वाटा तुम्हाला स्वतः भरायचा असतो. उदा. जर तुमच्या पॉलिसीमध्ये २०% को-पेमेंट असेल आणि हॉस्पिटलचे बिल १ लाख आले, तर विमा कंपनी फक्त ८० हजार देईल आणि २० हजार तुम्हाला खिशातून भरावे लागतील. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांच्या (Senior Citizens) पॉलिसीमध्ये हा क्लॉज हमखास असतो.

• प्रो-टिप: तरुण वयात विमा घेताना नेहमी ०% को-पेमेंट (0% Co-pay) असलेली पॉलिसी घ्या.

४. पूर्वीचे आजार न लपवणे (Non-Disclosure of Medical History) क्लेम रिजेक्ट होण्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे विमा घेताना आजार लपवणे. अनेक जण प्रीमियम वाढेल या भीतीने किंवा एजंटच्या सांगण्यावरून बीपी, शुगर, थायरॉईड किंवा सिगारेट/दारूचे व्यसन लपवतात.

• प्रो-टिप: विमा कंपनीकडे तुमच्या आरोग्याबाबत १००% पारदर्शकता ठेवा. थोडे जास्त पैसे गेले तरी चालतील, पण फॉर्ममध्ये सर्व मेडिकल हिस्ट्री अचूक भरा. अन्यथा ऐनवेळी कंपनी क्लेम नाकारू शकते.

५. डे-केअर उपचार आणि एक्सक्लुजन (Day Care & Exclusions) मोतीबिंदू, डायलिसिस, केमोथेरपी यांसारख्या उपचारांसाठी आता २४ तास हॉस्पिटलमध्ये राहावे लागत नाही. ते काही तासांत होतात (डे-केअर). तुमची पॉलिसी किती डे-केअर उपचारांना कव्हर करते ते तपासा. तसेच, ‘काय कव्हर होत नाही’ (Exclusions) याची यादी नक्की वाचा. कॉस्मेटिक सर्जरी, वजन कमी करण्याच्या शस्त्रक्रिया साधारणपणे कव्हर होत नाहीत.

आरोग्य विमा हा तुमच्या संकटाच्या वेळचा मित्र आहे. त्यामुळे तो निवडताना केवळ ‘स्वस्त प्रीमियम’ पाहू नका. पॉलिसीचे ब्रोशर स्वतः वाचा, वरील ५ अटी तपासा आणि मगच स्वाक्षरी करा. जागरूक ग्राहक बनलात, तर क्लेमच्या वेळी कोणतीही मनस्ताप सहन करावा लागणार नाही.