(१७ नोव्हेंबर २०२६) : राज्यात सध्या हवामानाचा एक अत्यंत विचित्र लपंडाव पाहायला मिळत आहे. एका बाजूला हिवाळ्याची चाहूल लागल्याने पहाटेच्या वेळी कडाक्याची थंडी आणि हुडहुडी जाणवत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला दुपारच्या वेळी उन्हाचा तीव्र चटका आणि उकाडा सहन करावा लागत आहे. आज १७ नोव्हेंबर रोजी राज्यात याच संमिश्र हवामानाचा सामना नागरिकांना करावा लागणार आहे. त्यातच आता बंगालच्या उपसागरात घोंघावणाऱ्या नवीन चक्रीवादळामुळे वातावरणात आणखी बदल होणार आहेत.
१. ‘अक्वान’ चक्रीवादळाचा महाराष्ट्रावर थेट परिणाम होणार का? सध्या दक्षिण-पूर्व बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्याचे रुपांतर आता ‘अक्वान’ (Akvan) चक्रीवादळात झाले आहे. विशेष म्हणजे, एकाच महिन्यात आलेले हे तिसरे चक्रीवादळ आहे. मात्र, महाराष्ट्रातील नागरिकांनी घाबरून जाण्याचे कारण नाही; या ‘अक्वान’ चक्रीवादळाचा महाराष्ट्रावर थेट कोणताही गंभीर परिणाम होणार नाही. असे असले तरी, राज्याच्या काही भागांत या वादळी प्रणालीमुळे अंशतः ढगाळ हवामान निर्माण होऊ लागले आहे.
सध्या विदर्भ आणि मराठवाड्यातील (छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड, लातूर, नांदेड, धाराशिव इ.) बहुतांश भागांत पावसाचा कोणताही विशेष इशारा देण्यात आलेला नाही, तेथील हवामान कोरडेच राहील असा अंदाज आहे.
२. तापमानातील मोठी तफावत (थंडी विरुद्ध उकाडा) राज्यात किमान आणि कमाल तापमानात मोठी तफावत दिसून येत असून, रात्रीची थंडी आणि दिवसाचा उन्हाळा असा अनुभव येत आहे.
- राज्यातील नीचांकी तापमान: निफाड येथील गहू संशोधन केंद्रात राज्यातील नीचांकी ११.१ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली आहे.
- इतर थंड शहरे: त्याखालोखाल धुळे येथील कृषी महाविद्यालयात १२ अंश, जेऊर येथे १२ अंश आणि परभणी येथील मराठवाडा कृषी विद्यापीठात १२.६ अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवले गेले आहे.
- राज्यातील उच्चांकी तापमान: तर दुसरीकडे, कमाल तापमानाचा पाराही चढाच आहे. कोकणातील सांताक्रुझ (मुंबई) येथे राज्यातील उच्चांकी ३४.७ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली आहे.
- इतर उष्ण शहरे: रत्नागिरीत ३४.४ अंश आणि अकोल्यात कमाल तापमान ३४ अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले आहे. अनेक ठिकाणी कमाल तापमान अद्यापही ३३ अंशांच्या पुढे आहे.
३. सांगलीत आकाशातून कोसळला ७ किलोचा बर्फाचा गोळा! हवामानातील या विचित्र बदलांसोबतच एक आश्चर्यकारक घटना समोर आली आहे. सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील मांगले येथे रविवारी सकाळी आकाशातून तब्बल सात किलो वजनाचा एक मोठा बर्फाचा गोळा उसाच्या शेतात कोसळला. यामुळे उसाच्या शेतात मोठा खड्डा पडला असून, या घटनेची संपूर्ण परिसरात जोरदार चर्चा सुरू आहे.
(तज्ज्ञांचा सल्ला: सध्याच्या दुहेरी हवामानामुळे (सकाळी थंडी, दुपारी उकाडा) सर्दी-खोकल्यासारख्या आरोग्याच्या तक्रारी वाढू शकतात. तसेच, चक्रीवादळाचा थेट धोका नसला तरी ढगाळ हवामानामुळे शेतकऱ्यांनी काढणीच्या कामांचे योग्य नियोजन करावे. हवामान विभागाच्या अधिकृत अंदाजांवरच विश्वास ठेवावा.)