क्रेडिट कार्डवरील मोफत ट्रॅव्हल इन्शुरन्स पुरेसा असतो का? जाणून घ्या सत्य आणि मर्यादा

परदेशवारीचे स्वप्न पूर्ण करताना किंवा एखाद्या महत्त्वाच्या बिझनेस ट्रिपवर जाताना आपण अनेक गोष्टींची काळजी घेतो. पण, ट्रॅव्हल इन्शुरन्सच्या (Travel Insurance) बाबतीत अनेक जण “माझ्याकडे प्रीमियम क्रेडिट कार्ड आहे, त्यावर मोफत विमा मिळतो” असा विचार करून स्वतंत्र विमा घेणे टाळतात. पण, क्रेडिट कार्ड कंपनीने दिलेला हा ‘मोफत’ विमा खरोखरच संकटाच्या वेळी पुरेसा ठरतो का? की त्यात काही लपलेल्या अटी असतात? एका अनुभवी पत्रकाराच्या नजरेतून आज आपण या मोफत ट्रॅव्हल इन्शुरन्सचे सत्य आणि त्याच्या मर्यादा सविस्तर समजून घेऊया.

क्रेडिट कार्डवरील ट्रॅव्हल इन्शुरन्स नेमका कसा काम करतो? आजकाल अनेक बँका आणि वित्तीय संस्था त्यांच्या प्रीमियम क्रेडिट कार्ड्सवर ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी विमान अपघात, सामान हरवणे किंवा विमानाला उशीर होणे यांसारख्या स्थितीसाठी मोफत ट्रॅव्हल इन्शुरन्स देतात. वरवर पाहता ही सुविधा खूप फायदेशीर वाटते, ज्यामुळे ग्राहकांना पैसे वाचल्यासारखे वाटते. पण, वास्तवात या विम्याची व्याप्ती (Coverage) अत्यंत मर्यादित असते, हे अनेकदा ग्राहकांना संकटाच्या वेळी समजते.

क्रेडिट कार्डवरील मोफत ट्रॅव्हल इन्शुरन्सच्या ५ मोठ्या मर्यादा:

१. वैद्यकीय उपचारांसाठी अपुरे कव्हर (Inadequate Medical Coverage) परदेशात आजारी पडल्यास किंवा अपघात झाल्यास उपचारांचा खर्च लाखांत नाही, तर कोटींमध्ये जाऊ शकतो. क्रेडिट कार्डवरील विमा बहुतांश वेळा फक्त ‘अपघाती मृत्यू’ किंवा ‘कायमचे अपंगत्व’ आल्यासच मोठी रक्कम देतो. सर्दी, ताप, अन्नातून विषबाधा (Food Poisoning) किंवा अचानक उद्भवलेल्या आजारांसाठीचे हॉस्पिटलचे बिल यात कव्हर होत नाही.

२. प्रवासाचे तिकीट त्याच कार्डने बुक करण्याची अनिवार्य अट सर्वांत मोठी गोम इथेच असते. अनेक बँकांच्या अटींनुसार, तुम्हाला या मोफत ट्रॅव्हल इन्शुरन्सचा लाभ तेव्हाच मिळतो, जेव्हा तुम्ही तुमच्या प्रवासाचे तिकीट (Flight Ticket) त्याच क्रेडिट कार्डने खरेदी केलेले असते. जर तुम्ही तिकीट दुसऱ्या कार्डने, डेबिट कार्डने किंवा रोखीने बुक केले असेल, तर तुमचा विमा रद्दबातल ठरतो.

३. ट्रिप कॅन्सलेशनची नुकसानभरपाई मिळत नाही काही कौटुंबिक अडचणींमुळे, आजारपणामुळे किंवा व्हिसा रद्द झाल्यामुळे तुम्हाला अचानक तुमची ट्रिप रद्द करावी लागली, तर हॉटेल आणि तिकीट बुकिंगचे मोठे आर्थिक नुकसान होते. स्वतंत्र ट्रॅव्हल इन्शुरन्समध्ये ‘ट्रिप कॅन्सलेशन’ कव्हर दिले जाते. मात्र, क्रेडिट कार्डवरील विम्यात ही सुविधा क्वचितच पाहायला मिळते.

४. आधीपासून असलेल्या आजारांना (Pre-existing Diseases) संरक्षण नाही जर तुम्हाला आधीपासून मधुमेह (Diabetes), रक्तदाब (Blood Pressure) किंवा हृदयाशी संबंधित कोणताही आजार असेल आणि प्रवासादरम्यान त्यासंदर्भात वैद्यकीय मदत लागली, तर क्रेडिट कार्डचा विमा कोणताही खर्च उचलत नाही. स्वतंत्र विमा घेताना मात्र तुम्ही अतिरिक्त प्रीमियम भरून यासाठी संरक्षण मिळवू शकता.

५. सामान हरवल्यास मिळणारी अत्यंत तुटपुंजी रक्कम विमानतळावर सामान हरवल्यास (Baggage Loss) किंवा उशिरा मिळाल्यास क्रेडिट कार्ड कंपनी नुकसानभरपाई नक्की देते, पण ती रक्कम अत्यंत मर्यादित असते. शिवाय, त्यासाठी क्लेम सेटलमेंटची प्रक्रिया आणि कागदपत्रांची कसरत खूप वेळखाऊ असते.

अंतिम निष्कर्ष: स्वतंत्र ट्रॅव्हल इन्शुरन्स का गरजेचा आहे? क्रेडिट कार्डवरील ट्रॅव्हल इन्शुरन्स हा एक ‘अतिरिक्त फायदा’ (Bonus) म्हणून चांगला आहे, पण प्रवासातील प्रत्येक धोक्यापासून संपूर्ण संरक्षण करण्यासाठी तो अजिबात पुरेसा नाही. जर तुम्ही परदेशात जात असाल, तर केवळ काही शे रुपयांचा स्वतंत्र आणि सर्वसमावेशक (Comprehensive) ट्रॅव्हल इन्शुरन्स खरेदी करणे हाच सर्वात शहाणपणाचा निर्णय ठरतो. यामुळे संकटाच्या वेळी तुमचे लाखो रुपये तर वाचतातच, पण परदेशात खऱ्या अर्थाने तुम्हाला मानसिक शांतताही (Peace of Mind) मिळते.

तुम्ही पुढची ट्रिप प्लॅन करताना क्रेडिट कार्डच्या मोफत विम्यावर विसंबून राहणार की स्वतंत्र विमा घेणार? निर्णय तुमचा आहे, पण तो नेहमी माहितीपूर्ण आणि विचारपूर्वक घ्या!